De zekerheid des geloofs bij Calvijn

De hervormde predikant K. Exalto (1919-2003) schreef in 1978 het boekje De zekerheid des geloofs bij Calvijn. Uitgave Willem de Zwijgerstichting. Download het boekje hier.

Zekerheid behoort volgens #Calvijn tot wezen der ware religie. Ware religie zonder zekerheid is onbestaanbaar, pseudo-religie, afgodendienst

Alwie zonder enige zekerheid God vereert, vereert slechts zijn eigen verzinsel – #Calvijn

In het ons aangeboren ongeloof, dat ook de gelovigen nooit geheel en al overwinnen, ligt wel de voornaamste oorzaak dat… (1/3) #Calvijn

…binnen de gemeente van Christus de zekerheid des geloofs niet zo groot is als verwacht zou mogen worden (2/3) #Calvijn

Maar voor een deel kan de schuld daarvan ook liggen aan een bepaald soort prediking – K. Exalto (3/3) #Calvijn

Er is alle reden voor, te stellen dat voor #Calvijn het wezen des geloofs zekerheid is. Hij spreekt vaak over ‘certitudo fidei’

Het geloof heeft zijn zekerheid al bij de aanvang. Naarmate wij vorderen, worden wij steeds zekerder – #Calvijn

De kracht en aard (natura) vh geloof is zekerheid: zich verlatend op de goedheid Gods, die geen onzekerheid (dubitatio) toelaat #Calvijn

Het geloof is een vaste en zekere kennis (cognitio) van Gods welwillendheid jegens ons – #Calvijn

#Calvijn noemt het geloof behalve kennis elders ook vertrouwen (fiducia), overtuiging (persuasio) en gehoorzaamheid (obedientia)

Er is geen oprecht geloof, tenzij wij met een rustig gemoed ons durven stellen voor Gods aangezicht – #Calvijn

Waarlijk gelovig is slechts hij, die met een vaste overtuiging ervan overtuigd is dat God hem een genadig en goedgunstig Vader is – #Calvijn

Een geloof zonder zekerheid is geen waar geloof, daarin ontbreekt de Geest der aanneming tot kinderen #Calvijn

Een vd zwaarstwegende bezwaren die #Calvijn tegen het scholastieke geloofsbegrip vd roomse theologie had was dat daarin de zekerheid ontbrak

Wij moeten onderwezen worden zodat wij met zekerheid de waarheid Gods leren kennen om haar te volgen en gehoorzaam te zijn – #Calvijn

#Calvijn weigert aan geloof dat Vadernaam niet op lippen legt naam ‘geloof’ te geven, hij spreekt v ‘mening’ (opinio): arm, koud, levenloos

Het geloof is een diepe overtuiging des harten. Niet alles wordt begrepen, en toch is er een ontwijfelbare zekerheid #Calvijn

In deze zekerheid is een begrijpen van geheel eigen soort. Het is een genade Gods als de mens tot dit begrijpen mag komen #Calvijn

Tot het geloof behoort: gevoel, verwondering, begrip, overtuiging, zekerheid. Zij is niet koude, intellectuele, abstracte kennis #Calvijn

Het geloof is een begrijpen met verwondering. Het gekende gaat het kennen te boven en dat schept ootmoed, bescheidenheid #Calvijn

Het geloof is een kennen ten dele, maar toch een kennen #Calvijn

Het geloof is zeker omdat God waarachtig is, t Woord betrouwbaar is, Zijn beloften gewis zijn, Zijn barmhartigheid nimmer falen kan #Calvijn

Het geloof is geheel en al gericht op zijn object: Gods beloften, Gods Woord, Gods waarheid, Christus, God Zelf is onze zekerheid #Calvijn

Het gaat er niet slechts om dat wij weten dat er een God is, maar vooral hierom, dat wij inzien hoe Zijn wil jegens ons – #Calvijn

#Calvijn verwijt de scholastici dat zij een gordijn voor Christus hebben getrokken

Het gaat niet om wat God op zich is, maar om wat Hij voor ons is (in Christus) #Calvijn

De eerbied voor de Schrift is het begin van het geloof #Calvijn

Het geloof kan niet tevreden zijn met waarschijnlijkheden, het heeft de vastigheid van de Schrift nodig #Calvijn

Het geloof richt zich op heel de Schrift; dus ook op de bedreigingen, ook die worden geaccepteerd; ook zij komen uit de mond Gods #Calvijn

Het geloof is niet alleen maar instemming (assensio) die allerminst tot het hart zelf doordringt, om daarin vastgehecht te blijven #Calvijn

Het geloof heeft oorsprong in t Woord. Het is daarvan onafscheidelijk gelijk de stralen vd zon niet te scheiden zijn vd zon zelf #Calvijn

Geloven is amen zeggen op het Woord – #Calvijn

Uit nauwe relatie Woord & geloof volgt dat geloof en ook zekerheid des geloofs toeneemt naar mate men meer en beter het Woord kent #Calvijn

Ik zal uit t Evangelie horen dat ik om Christus’ wil met God verzoend ben; op dat getuigenis neem ik het aan – #Calvijn

Het geloof begint met gehoorzaam en gewillig luisteren naar het Woord Gods (docilitas: bereidheid om te leren, leergierigheid) #Calvijn

In de eigenlijke zin van het woord is het geloof volgens #Calvijn geloof in Gods beloften

Gods beloften moeten wij in ons hart aanvaarden en tot de onze maken, daar komt t op aan, dat kalmeert t geweten vr Gods oordeel – #Calvijn

Wij ontvangen nu geen hoorbare stemmen of visioenen meer, maar Zijn talrijke beloften moeten door ons overdacht worden – #Calvijn

Wij spreken pas als God gesproken heeft, ons geloof geeft antwoord op Zijn beloften – #Calvijn

Het is de waarheid Gods (veritas Dei) in de beloften waar het geloof op steunt #Calvijn

Als wij de beloften aannemen onderstrepen wij de waarachtigheid Gods en daarmee bewijzen wij Hem de hoogste eer #Calvijn

Gods welwillendheid (benevolentia Dei) of de barmhartigheid van God zijn de inhoud van Gods beloften #Calvijn

Christus is de inhoud v Gods beloften. Het geloof richt zich op Christus, omdat alle delen v onze zaligheid in Hem besloten liggen #Calvijn

Het geloof is niet anders dan Christus omhelzen met een oprechte genegenheid vh hart, zoals Hij in het Evangelie wordt voorgesteld #Calvijn

De Heere spreekt niet meer in visioenen, omdat overvloediger voor ons het gezag der Heilige Schrift vaststaat; hier moet men God horen (1/2)

Wie maakt uit welke visioenen echt en betrouwbaar zijn en welke niet? Men is overgeleverd aan subjectivisme en willekeur #Calvijn (2/2)

Het geloof is een kennis die door de Heilige Geest aan het verstand wordt geopenbaard en in het hart wordt verzegeld – #Calvijn

Door wie kan het Evangelie beter bevestigd worden dan door (het werk van) de Heilige Geest? #Calvijn

De ware zekerheid is niet uit het gevoelen vh vlees of uit menselijke en filosofische redenen, maar uit de verzegeling vd Geest… (1/2)

…Die de gewetens der gelovigen zó verzekert, dat Hij alle twijfel wegneemt – #Calvijn (2/2)

#Calvijn’s spreken over zekerheid vh geloof zou als wij niet beter wisten op ons de indruk kunnen maken van een al te overmoedig roemen

Soms kan #Calvijn zich t.a.v. twijfel zo exclusief uitdrukken dat t lijkt of hij spreekt v zekerheid die vrij is v alle strijd & aanvechting

De natuur van het geloof is dat men zich met zekerheid verlaat op de goedheid Gods, die geen twijfel toelaat – #Calvijn

De Heere maakt ons zeker van Zijn genade, niet opdat wij lui zouden zijn, maar juist om ons aan te vuren tot ijver – #Calvijn

Is alle vrees zondig en met het geloof in strijd? Nee, want zonder vrees zouden wij gemakkelijk in zorgeloosheid vallen – #Calvijn (1/2)

Dan verflauwt het geloof, verslapt de ijver in het gebed en wordt tenslotte de herinnering aan God uitgewist – #Calvijn (2/2)

De vrees gaat de perken te buiten als zij de gerustheid des geloofs verstoort en schokt, welke in t Woord Gods behoort te rusten – #Calvijn

Het geloof is onvolmaakt, nooit zijn wij genezen van alle ziekte van het ongeloof, nooit zijn wij geheel met geloof vervuld – #Calvijn

Er zijn in ons nog vele overblijfselen v ongelovigheid en ons geloof is nog zo zwak dat wij wat wij geloven niet grondig geloven – #Calvijn

Er zijn zeer veel mensen die Gods barmhartigheid zo opvatten, dat zij daaruit zo weinig mogelijk troost ontvangen; want zij twijfelen… (1/2)

…of Hij hun wel barmhartig zal zijn. Zij sluiten Gods goedheid binnen te nauwe grenzen, door zichzelf er buiten te zetten – #Calvijn (2/2)

De gelovigen kunnen nooit afvallen, hebben levende wortel des geloofs in zich. Al lijkt t uitgedoofd, er zit nog vuur onder de as #Calvijn

God kan geen groter belediging worden aangedaan dan wanneer men het Evangelie niet gelooft – #Calvijn

#Calvijn heeft geweten dat misbruik vd leer der voorbeschikking Gods nogal eens geleid heeft tot het verkeren in onzekerheid & twijfel (1/2)

Daarom zei #Calvijn ook dat men in Christus de spiegel van onze verkiezing moet zien (2/2)

Zij gaan hun verderf tegemoet die Christus achterwege latende onderzoeken wat aangaande hen bepaald is in de verborgen raad Gods – #Calvijn

Zij storten zich dan in een labyrint, waarvan zij geen uitweg kunnen vinden. Christus beveelt hen regelrecht tot Hem te gaan – #Calvijn

Wij moeten geen andere zekerheid zoeken dan ons in het Evangelie is geopenbaard. Wie in de Zoon gelooft heeft het eeuwige leven – #Calvijn

Gods eeuwige voorbeschikking behoeft de zekerheid des geloofs niet te overschaduwen #Calvijn

Wat God over de eeuwige raad ons bekend heeft gemaakt is er vr om dr t geloof gekend te worden & er geestelijk voordeel v te hebben #Calvijn

Syllogismus practicus = dr t maken v gevolgtrekkingen constateren dat je gelovige bent omdat je in praktijk vh leven n goed christen bent

Syllogismus mysticus = je constateert dat je een waar gelovige bent omdat je bij jezelf allerlei kenmerken van geestelijk leven bespeurt

De syllogismus practicus en de syllogismus mysticus kom je bij #Calvijn nergens tegen. Zij stammen uit geref. protestantisme van later tijd

Het is niet theologisch de mens uit te lokken tot zelfbespiegeling want wij zijn ten eerste niet voor onszelf maar voor God geboren #Calvijn

Het geloof heeft geen andere grond waarop het met zekerheid kan rusten dan Gods Woord – #Calvijn

#Calvijn wil niet dat mens teveel met zichzelf bezig is, zich overgeeft aan zelfbespiegeling: gevaar het sola gratia uit t oog te verliezen

Onze enghartigheden verhinderen God Zijn gaven overvloediger over ons uit te storten – #Calvijn

Wij kunnen in ons geloven niet maat te buiten gaan want ons geloof zal nooit ook maar t 100e deel v Gods goedheid kunnen omvatten – #Calvijn