Evangelisch – Reformatorisch – Gereformeerd

De gereformeerde hoogleraar dr. K. Runia (1926-2006) schreef in 1984 het boekje Evangelisch – Reformatorisch – Gereformeerd. Uitgave Willem de Zwijgerstichting. Download het boekje hier.

De termen ‘evangelisch’, ‘reformatorisch’ en ‘gereformeerd’ werken soms nogal verwarrend. Niet altijd duidelijk wat bedoeld wordt #Runia

Het kon wel eens zijn dat evangelische beweging in toekomst van beslissende betekenis zal zijn vr hele kerkelijke leven in ons land #Runia

Woorden kunnen andere betekenis krijgen. ‘Evangelisch’ bijv. was aanvankelijk identiek met ‘reformatorisch’ of ‘protestants’ #Runia

Oorspronkelijk betekende ‘reformatorisch’: wat uit de Reformatie stamt of met de Reformatie in overeenstemming is #Runia

Jaren geleden verscheen boekje ‘Tien keer gereformeerd’. In zo’n titel staat de hele problematiek rondom de term ‘gereformeerd’! #Runia

Al in het begin van de Reformatie werd het woord ‘evangelisch’ gebruikt als aanduiding van hen die de ‘nije leere’ aanhingen #Runia

‘Evangelisch’, want het evangelie = het hart van de Reformatie: ze was de herontdekking van het evangelie van de pure genade #Runia

Later komen er andere namen naast, zoals Protestant, Luthers en Gereformeerd/Reformiert. Deze verdringen het woord ‘evangelisch’ #Runia

In de 18e eeuw komt het woord ‘evangelisch’, maar nu in zijn Engelse vorm ‘evangelical’, ineens weer in gebruik in Engeland #Runia

Dat was bij opwekkingsbeweging rond John Wesley. Hier worden duidelijk bepaalde accenten gelegd zoals nadruk op persoonlijke bekering #Runia

In 19e eeuw krijgt term ‘evangelical’ nieuwe betekenis: zij die zich verzetten tegen het theologisch liberalisme en modernisme #Runia

De begrippen ‘evangelical’ en ‘fundamentalist’ liggen dan vlak bij elkaar #Runia

Na 1945 nieuwe beweging ‘evangelicals’: een theologie die wilde vasthouden a/d Schrift, maar ook in rapport wilde zijn met eigen tijd #Runia

De nieuwe beweging viel ook op door haar sterke missionaire gerichtheid. Zowel zending als evangelisatie kregen veel aandacht #Runia

Bijbelgetrouwe christenen in Duitsland zijn zich ‘Evangelikal’ gaan noemen, het woord ‘Evangelisch’ was immers al bezet #Runia

Het woord ‘evangelisch’ werd na 1945 in NL een algemeen bekende term: men zocht een nieuwe, op de Bijbel geënte spiritualiteit #Runia (1/2)

Dit in reactie op verwereldlijking vd kerken, waar het niet meer ging over bekering + onder invloed van Amerikaans christendom #Runia (2/2)

Wat betreft het Protestantisme over de hele wereld gezien, vormen de ‘evangelicals’ nu de meerderheid #Runia

Dat lijkt misschien vreemd als we naar Europa kijken, maar we moeten goed bedenken dat Europa maar een klein stukje vd wereldkerk is #Runia

Evangelicals in de Engelstalige wereld zijn nogal eens arminiaans in hun theologie, vaak meer onbewust dan bewust #Runia

Drie hoofdzaken evangelicals: 1. Absoluut gezag vd Schrift 2. Persoonlijke geloofsband met Christus 3. Nadruk op missionaire taak (1/2)

Punt 1 gaat terug op Reformatie, 2: Puritanisme (ENG) / Piëtisme (DUI) / Nadere Reformatie (NL), 3: Opwekkingen 18e en 19e eeuw #Runia (2/2)

Veel evangelicals gaan in hun gemeentevisie terug naar de radicale, doperse vleugel van de Reformatie #Runia

Ik heb veel waardering voor de evangelische beweging, al zijn er wel zwakke punten. Maar het zijn de zwakheden van de sterkte #Runia

In jaren 60 gaat men bij de VU spreken van een ‘reformatorische’ universiteit, omdat men er een verbréding in zag tov ‘gereformeerd’ #Runia

Later ziet men ‘reformatorisch’ eerder als een verschérping van ‘gereformeerd’: reformatorische scholen, Reformatorisch Dagblad, enz. #Runia

Velen hadden er moeite mee dat de term ‘gereformeerd’ zo sterk gemonopoliseerd werd door de volgelingen van Kuyper en door de GKN #Runia

De term ‘gereformeerd’ is sterk uitgehold door de ontwikkelingen binnen de GKN, kreeg voor velen een nare bijsmaak #Runia

“Toenemend gebruik van ‘reformatorisch’ is aanwijzing dat herkenningsteken ‘gereformeerd’ aan betrouwbaarheid heeft ingeboet” (1972) #Runia

Het gebruik vd naam ‘reformatorisch’ is in vele gevallen verwarrend, omdat het in feite meer een teruggang nr de Nadere Reformatie is #Runia

Op blz. 2 vh @refdag wordt iedere dag oude schrijver geciteerd, maar deze hoort eigenlijk altijd tot Nadere Reformatie of Puriteinen #Runia

Zijn Luther en Calvijn wel in zo hoge ere bij hen die zich vandaag bij voorkeur ‘reformatorisch’ noemen? (1/3) #Runia

Is er niet vaak sprake van een verenging als het gaat om het verbond? Is de onvoorwaardelijkheid vd toezegging van het heil… (2/3) #Runia

…niet vaak weggedrukt achter de grote voorwaarde vd Verkiezing, niet als troost achteraf maar als selectiecriterium vooraf? (3/3) #Runia

De beweging die de term ‘reformatorisch’ nu voor zichzelf opeist is vaak erg statisch, in tegenstelling tot de Reformatie zelf #Runia

Reformatie keerde wel terug naar de Schrift, maar dit betekende in geen enkel opzicht een vlucht uit eigen tijd. Integendeel #Runia

Ecclesia reformata semper reformanda – een kerk die gereformeerd is moet zich voortdurend reformeren (uitspraak uit het calvinisme) #Runia

Er zit in de beweging die zich vandaag ‘reformatorisch’ noemt te veel een terugkijken naar het verleden #Runia

Men moet het woord ‘reformatorisch’ niet gebruiken om bepaalde dingen die al geantiqueerd zijn vast te houden (SV en psalmberijming) #Runia

Verenging v blik en jagen nr identiteit die in bijkomstigheden bestaat verdraagt zich niet met gebruik vd naam reformatorisch – W.H. Velema

Pas a.u.b. op dat u niet afstotend bezig bent. ‘Reformatorisch’ is vóór alles een positief begrip = winnend en wervend bezig zijn #Runia

Aanvankelijk spreken de Reformatoren van hun eigen kerken eenvoudig als: de kerk van Christus of de Christelijke kerk #Runia

Pas eind 16e eeuw gebruikten lutheranen de naam ‘luthers’ en pas aan eind van zijn leven gebruikt Calvijn het woord ‘gereformeerd’ #Runia

Het woord ‘gereformeerd’ werd zelfs soms in een brede zin gebruikt, die de hele Reformatie omvat, inclusief lutheranen dus #Runia

Een felle lutheraan wijst omstreeks 1600 de naam ‘luthers’ nog scherp af. Het is volgens hem een sektarische naam (1/2) #Runia

Zijn kerk is echt “geen nieuwe kerk, maar een gereformeerde kerk” (2/2) #Runia

Het gereformeerde geloof is de enige theologie die in de Bijbel voorkomt – J.I. Packer in 1959

Luther was meer antropocentrisch in benadering: uitgangspunt in existentiële vraag vd zondige mens: “Hoe vind ik een genadig God?” #Runia

Calvijn was meer theocentrisch in zijn theologie: God het centrum en daarom de primaire vraag: “Hoe komt God tot Zijn eer?” #Runia

Calvijn ging verder dan Luther: terug nr wortel vd rechtvaardiging, de uitverkiezing en vooruit nr de vrucht ervan: de heiligmaking #Runia

Concluderend: Evangelisch is het breedste begrip geworden. Reformatorisch is sterk verengd. Gereformeerd is diffuus begrip geworden #Runia

Alle drie hoofdkenmerken van de ‘evangelicals’ hebben ook hun plaats in de gereformeerde geloofsleer. Toch vallen de accenten anders #Runia

De gereformeerde conceptie gaat uit v eenheid waarheid in de Schrift, daarom weinig behoefte om allerlei losse punten te accentueren #Runia

We moeten m.i. niet beginnen met kritiek op de groepen/bewegingen, maar met een stuk zelfkritiek #Runia (1/2)

We mogen niet uit het oog verliezen dat we ook hier te maken hebben met ‘onbetaalde rekeningen van de kerk’ #Runia (2/2)

Er zijn twee permanente gevaren vr de kerk: het traditionalisme en het modernisme. Beide hebben in feite dezelfde grondfout… (1/2)

Ze hechten de waarheid vh evangelie aan een bepaalde tijd: modernisme a/d eigen tijd, traditionalisme a/d verleden tijd – Hans Küng (2/2)

Geref. Protestantisme heeft altijd vastgehouden a/d gedachte dat belijdenis ‘reformabilis’ is: bijgesteld kan worden vanuit Schrift #Runia

Daarachter lag de grondgedachte dat de Schrift zó rijk is dat ze in geen enkele formule te vatten is #Runia

Betekent dit alles ook niet dat we bereid moeten zijn om naar onze evangelische broeders en zusters te luisteren? #Runia

Ik ben er zeker van dat evangelischen naar ons willen luisteren, als we ons op de Schrift beroepen #Runia

Ik geloof dat samenwerking gereformeerd-evangelisch in onze tijd dringend nodig is. De golven vd secularisatie slaan hoog #Runia

We keren terug naar de situatie van de kerk der eerste eeuwen, die ook een minderheid was in een heidense omgeving (1/3) #Runia

Het grote verschil is dat het toen een pre-christelijke samenleving was, terwijl het nu een post-christelijke samenleving is (2/3) #Runia

We leven en getuigen in het midden van mensen, die in feite geïmmuniseerd zijn tegen het christelijk geloof (3/3) #Runia

Het boek ‘Tien keer gereformeerd’ heeft schokeffekt gehad. Overal werd het besproken. Maar in werkelijkheid heeft t niets uitgewerkt #Runia

Advertenties