Ultra-Gereformeerd en Vrijzinnig

Prof. dr. A.A. van Ruler (1908-1970), ‘Ultra-Gereformeerd en Vrijzinnig’. Artikel uit Wapenveld (tweemaandelijks tijdschrift dat uitgegeven wordt door reünisten van de C.S.F.R.), jaargang 21, nummer 2 (maart 1971). Van Ruler rondde dit artikel af in december 1970, een week voor zijn overlijden. Lees hier het hele artikel.

Aan de rechterzijde van de gereformeerde gezindte schuilen ketterijen, waarbij die van het modernisme kinderspel lijken – A.A. van #Ruler

De ultra-gereformeerden leven in een ernst, waarvoor men de diepste eerbied moet hebben – A.A. van #Ruler

Wanneer we met leertucht beginnen, moeten we niet alleen aan de linkse, maar ook aan de rechtse ketterijen denken – A.A. van #Ruler

Ultra-gereformeerde ketterijen plegen voorgedragen te worden onder de mantel vd echte vroomheid en de zuivere orthodoxie – A.A. van #Ruler

Het is vreemd gesteld met het rechtse. Het wil steeds rechtser worden. Het is nooit rechts genoeg. Hoe rechtser hoe mooier – A.A. van #Ruler

Erger is, dat de hyper-orthodoxie niet meer orthodox is. Zij raakt ook zo maar buiten de grenzen van het christelijke – A.A. van #Ruler

Ook al is hun lading nog zo ketters, het dogma zelf blijft hoog aan de mast wapperen – A.A. van #Ruler

De vrijzinnigen zijn in dit opzicht altijd anders geweest. Zij hebben zich altijd uitgegeven voor wat ze waren – A.A. van #Ruler

Ik aarzel niet de ultra-gereformeerdheid klare gnostiek te noemen en haar zo vd ergste ketterij te beschuldigen die denkbaar is – Van #Ruler

Ze zeiden: weer zo’n christusmannetje. Onze dominee heeft het altijd maar over Christus en het heil in Hem – A.A. van #Ruler

De ultra-gereformeerde gezindte heeft de waarheid van de predestinatie vervangen door de predestinatie-idee – J.G. Woelderink

De waarheid en werkelijkheid vd predestinatie kan men met huivering en ontzetting aanschouwen, erkennen en belijden – A.A. van #Ruler (1/2)

Maar als men haar omzet in een idee, komt zij uit de aard van de zaak aan het begin te staan – A.A. van #Ruler (2/2)

Men volhardt in het denken. Men vergeet het evangelie – A.A. van #Ruler

Ze wisselen het evangelie in voor de logica. Ze gaan alles uitsluitend doordenken vanuit de eeuwige, dubbele predestinatie – A.A. van #Ruler

Het evangelie roept ons terug uit dergelijke woestijnen van de logica – A.A. van #Ruler

Dat zij zoveel werk maken vh stuk vd kennis vd ellende = een zeer ernstige fout. Alsof we daarvoor naar de kerk gaan! – A.A. van #Ruler

Maar dit is het punt: niet jammeren over de zonde, maar haar als schuld belijden! – A.A. van #Ruler

In de Reformatie was de kwestie van de zekerheid een van de hoofdpunten in de strijd met Rome – A.A. van #Ruler

Luther en Calvijn hebben met kracht geponeerd, dat de absolute zekerheid de meest normale stand vd meest gewone christenmens is – Van #Ruler

Het is een absolute zekerheid. Niet een gissende en tastende, waarvoor men argument op argument, grond op grond bouwt – A.A. van #Ruler

Het ultra-gereformeerde is werkelijk een diep ernstige verzieking van het gereformeerde – A.A. van #Ruler

De doop betekent niets meer. De gemeenschap van de kerk en de liturgie verliezen alle waarde. De prediking is leerrede – A.A. van #Ruler

De Reformatie begon met de absolute zekerheid. Wat er uit voortkomt is de absolute onzekerheid – A.A. van #Ruler

Zij houden de onzekerheid, de twijfel voor het normale. Zo denkt ook de (sceptische) moderne westerse cultuur – A.A. van #Ruler

Gevoel is het enige echte. Men stijgt op tot de onmiddellijkheid. Van pure geestelijkheid wordt men boven-, dus buitenkerkelijk – Van #Ruler

Men is al spoedig en gaandeweg in steeds sterkere mate over het werk vd Geest op een hoogst eenzijdige wijze gaan spreken – A.A. van #Ruler

De Geest is niet pas aan de gang, als hij inwendig in het hart van de mens aan de gang is! – A.A. van #Ruler

De Geest blijft na Pinksteren. Hij is niet alleen uitgestort. Hij woont ook in. Er is inhabitatio Spiritus Sancti in de kerk – Van #Ruler

Ultra-gereformeerden beroepen zich graag en veel op hem, maar als ze in leesdienst eens een preek van Calvijn zouden lezen… – Van #Ruler

De bijbel wordt een bij-bel, slechts een bel, die er bij hangt, maximaal nu en dan eens klingelt – A.A. van #Ruler

Voor het verbond houdt men geen zintuig meer over. De beloften van God vallen krachteloos ter aarde – A.A. van #Ruler

Ze hebben de kinderdoop, waar ze hardnekkig aan vasthouden, gedevalueerd tot een in wezen waardeloze christelijke usance – A.A. van #Ruler

Men baseert het avondmaal puur op de innerlijkheid en dat nog wel op de innerlijkheid van het suprème gevoel – A.A. van #Ruler

Men mijdt het avondmaal, maar doet wel mee aan de verkiezing van ambtsdragers, laat zich zelfs tot ambtsdrager kiezen – A.A. van #Ruler

Maken ze zich zo niet schuldig aan de ketterij van de verburgerlijking van de ambten tot menselijke bestuursfuncties? – A.A. van #Ruler

Ze versperren toegang tot avondmaal voor talloze aangevochten zielen. Er wordt, op de dorpen, zelfs met sociale boycot gedreigd – Van #Ruler

De ultra-gereformeerden hebben zich op een veelvoudige en radicale wijze aan het sacrament vergrepen – A.A. van #Ruler

Soms krijgt men de indruk, dat de hele waarheid van het evangelie op de kop is gezet – A.A. van #Ruler

De eigen, gereformeerd gezien: ten dele verwrongen, ten dele nieuw uitgevonden, inzichten verabsoluteert men – A.A. van #Ruler

Ze vechten op leven en dood voor Statenvertaling, oude psalmberijming en hele noten: in liturgisch opzicht bar hoogkerkelijk – Van #Ruler

De ultra-gereformeerden hebben de gereformeerde waarheid in haar katholieke volheid gereduceerd tot een paar stukken – A.A. van #Ruler

De prediking als bemiddeling van het heil? Neen, zij is bij hen alleen voordracht van de ware, zaligmakende leer – A.A. van #Ruler

Zonder blikken of blozen sticht men nieuwe kerkgemeenschappen. Ze noemen zich allemaal om het luidst gereformeerd – A.A. van #Ruler

Er zijn er heel wat bij, die de waarheid alleen uitwendig kennen en aanhangen. Maar sómmigen! dat zijn de geestelijke mensen – Van #Ruler

Onze geestelijke mens krijgt er nooit genoeg van, om telkens opnieuw over al de ups en downs van zijn bekeringsweg te verhalen – Van #Ruler

Alles wat er aan sprietjes groen van geestelijk leven in de hof vd kerk ontspruit trapt hij met lompe voeten dood – A.A. van #Ruler

De geestelijke mens pleegt zichzelf en zijn weg tot model te stellen en werpt zich op als keurmeester. Dat is tyrannie – A.A. van #Ruler

De genadestaat weegt oneindig zwaarder dan het gedrag. De geestelijke mens heeft de onaantastbaarheid van de dictator – A.A. van #Ruler

Hij moet zijn zwakke, sukkelende, verdoofde, wereldse broeder helpen op de weg in het eeuwige leven. Hij moet pastor zijn – A.A. van #Ruler

Men kan bij ultra-gereformeerden spreken van een totale ontwrichting in de verhouding vh natuurlijke en geestelijke leven – A.A. van #Ruler

Er moet iets mis zijn als men door de gedachte van de loochening van de schepping wordt aangetrokken en bekoord – A.A. van #Ruler

Merkwaardig is in dit verband dat ze voor de politiek in het algemeen wel een intensieve belangstelling plegen te bezitten – A.A. van #Ruler

Het probleem van het dualisme is echter niet van vandaag of gisteren. In wezen heeft de christenheid er altijd mee getobd – A.A. van #Ruler

De kerk mag geen afgesloten groepje van lieden zijn, die het geestelijk echt goed hebben onder elkaar – A.A. van #Ruler

De uitverkorenen zitten overal, moeten opgezocht worden. Wie niet evangeliseert belijdt dubbele predestinatie op ketterse wijze – Van #Ruler

Het evangelie ontmaskert het ultra-gereformeerde als vals-speculatieve en daarom valse wijsbegeerte van menselijke makelij – A.A. van #Ruler

Van goede werken hoort men in hun preken nooit of nauwelijks. Daarvan te spreken lijkt hun een roomse ketterij – A.A. van #Ruler

De dankbaarheid (uit de Heid. Cat.) zien ze alleen in de vorm vd innerlijke verkneutering, het inwendige vermaak over de genade – Van #Ruler

De wet is verstard tot harde volkszede, heeft iets onbeweeglijks gekregen. Het ergst is, dat het zonder religieuze betekenis is – Van #Ruler

Moet men het gelaat niet meer wenden naar de barmhartigheid van God te onswaart, in Christus? Het kan ons van de wanhoop redden – Van #Ruler

Wat is er vd eschatologie overgebleven in de ultra-gereformeerde vroomheid? De hoop is meestal een ‘hoopje’ en… – A.A. van #Ruler (1/2)

De verwachting bestaat in afwachten. En alles is gericht op de vraag: wat gebeurt er, geestelijk, met de enkele mens? – Van #Ruler (2/2)

Het eschaton wordt versmald tot het eeuwige lot van de enkele mens – A.A. van #Ruler

Van #Ruler schreef dit alles ‘uit liefde voor de ultra-gereformeerden. Misschien zijn zij wel de hoop voor de toekomst, wat de kerk betreft’