Volwassendoop en herdoop

C. Graafland, ‘Volwassendoop en herdoop’. Artikelenserie uit De Waarheidsvriend, juli-november 1985. Met dank aan www.digibron.nl.

Zij die overwegen om tot herdoop over te gaan, willen alleen het gesprek voeren op grond van de Schrift. Dit is een legitiem verlangen #doop

Hoe komt het toch, dat telkens mensen uit ons midden (de gereformeerde traditie) tot deze beslissing komen? #doop

Zij die zich opnieuw laten dopen, behoren vaak tot de meest serieuze en enthousiaste en gelovige leden van de gemeente #doop

In het begin vd kerkgeschiedenis kwam de #doop nagenoeg alleen als volwassendoop voor, spaarzamelijk kinderdoop

Als men het over de #doop had, dan zag men niet het beeld voor zich van jonge kinderen, die door hun ouders ter doop gehouden werden

Pas enkele eeuwen later gaat dan langzaamaan de situatie zich wijzigen. Dan wordt het zo, dat de kinderdoop steeds gangbaarder wordt #doop

In eerste tijd was #doop dus direct verbonden met de belijdenis van het geloof. Daarom deze verbinding ook in het NT

Met opkomst kinderdoop kwam de vraag op, hoe het verband tussen #doop en (belijdenis van) geloof gezien moet worden

Drie opvattingen: 1. Kinderen in t geloof vd ouders begrepen, 2. #Doop wist erfzonde uit, 3. Er is al een zaad van geloof in het kind

Opvatting 2 kreeg overhand in Middeleeuwen. #Doop als genademiddel, waarin de genade zelf lag besloten, 1e ingieting vd genade in de mens

De nadruk op het persoonlijk geloof verzwakt. Het delen in het heil krijgt steeds meer objectief, sacramenteel karakter #doop

De Reformatie heeft ipv de sacramentele genadeleer van Rome het werk van Christus door de Heilige Geest weer in middelpunt geplaatst #doop

Niet kerk en ambt staan meer centraal, maar het persoonlijk geloofsleven, gewerkt door Woord en Geest, gesterkt door de sacramenten #doop

Calvijn zegt, dat de #doop het enige is, dat in de Roomse kerk nog onaangetast is gebleven door de dwalingen

Calvijn ziet de sacramenten in de 1e plaats als tekenen & zegelen vd geschonken beloften van God. Doel: zekerheid vh geloof #doop

Er is volgens Calvijn maar één #doop, en dat is de volwassendoop, de doop vd gelovige

Het gaat volgens Calvijn om de bijbelse eenheid van #doop en geloof, die in de middeleeuwse kerk steeds meer verzwakt is

Ja maar komt Calvijn dan niet in moeilijkheden, als hij tevens de kinderdoop wil handhaven? #doop

Calvijn en ook de andere reformatoren hebben met deze vragen geworsteld #doop

Calvijn acht het een daad van ongehoorzaamheid, een verachten van Gods grote genade om de kinderen niet te dopen #doop

Luther betoogde dat ook de kleine kinderen, die gedoopt werden, het geloof (onbewust) bezitten – een inwoning vd Geest in het hart #doop

Calvijn gaat er vanuit dat in de harten vd kleine kinderen het zaad des geloofs is gelegd #doop

Calvijn had geen vrijmoedigheid om kleine kinderen van het deelhebben aan de genade uit te sluiten #doop

Calvijn beseft heel diep, dat er voor de Heilige Geest geen grenzen zijn, in de actieradius van Zijn toepassende genade #doop

Als voor de Geest zelfs het hardste hart geen hindernis is, waarom dan wel het jonge kinderhart? #doop

Jeremia en Johannes de Doper waren immers ook reeds vanaf de moederschoot door God geheiligd? #doop

Bij Calvijn is de aanwezigheid van geloof bij kinderen echter geen voorwaarde voor de #doop. Dan binden we de Geest in Zijn vrijmacht

De Geest kan de beloften der genade in de doop ook op een later moment in het leven vd gedoopte tot werkelijkheid brengen – Calvijn #doop

De belofte geldt voor het hele leven. Het hele leven vd gedoopte is dus als het ware het werkterrein vd Geest – Calvijn #doop

Voor Calvijn betekende deze verruiming van de relatie #doop en geloof dat er een belangrijke plaats werd toegekend aan het verbond

Daarom ziet Calvijn de #doop ook als vervulling van de oudtestamentische besnijdenis

Het jonge kind groeit op in het midden vd gemeente, het volk Gods, het telt helemaal mee. Er is nl geen aanneming des persoons bij God #doop

De verbondsgedachte heeft sterk geleefd bij Calvijn en in de hele gereformeerde traditie #doop

Calvijn ziet het gedoopte kind als gelovige, maar nooit als automatisme. Oproep tot geloof en bekering blijven nodig #doop

Dit is de bijbelse spanning, die Calvijn brengt in zijn #doop-leer en visie op de christelijke gemeente. Een positief-kritische benadering

Bij Calvijn een samengaan v positieve benadering gemeente vanuit Gods genade, met kritische, onderscheidende verkondiging en pastoraat #doop

Dordtse Leerregels: kinderen vd gelovigen zijn heilig uit kracht vh genadeverbond, waarin zij met hun ouders begrepen zijn #doop

Contra de remonstranten, die gereformeerden verweten dat zij hun kinderen zagen als ‘brandhout voor de hel’ (1/2)

Omdat volgens gereformeerden het grootste deel van de mensheid verloren gaat, dus ook veel jonggestorven kinderen (2/2)

We zien in DL eenheid van verbond en verkiezing. Onze vaderen koesterden een hoge dunk van de christelijke gemeente #doop

DL min of meer door de remonstranten, die verkiezingsleer verdacht maakten, gedwongen tot deze positieve uitspraken #doop

Dus als reactie op remonstranten beklemtoonden onze vaderen zoveel mogelijk de positieve aspecten vd verkiezingsleer #doop

Daarin ging DL zover, dat uitspraken waarschijnlijk op gespannen voet stonden met wat gereformeerde predikers zelf preekten #doop

Op de achtergrond bleef echter een grote spanning tussen leer en leven, ideaal en werkelijkheid bestaan #doop

Bij Calvijn zijn het objectieve en subjectieve, het heil in Christus en delen in het heil door de Heilige Geest met elkaar verbonden #doop

Wat bij Calvijn en DL nog bijeengehouden zijn, valt op den duur uit elkaar, de bijbelse spanning gaat eruit #doop

Onze vaderen zijn ertoe gekomen om de #doop zo ruim mogelijk toe te passen. Dit vanwege hun (oudtestamentische) theocratische visie

We zouden denken, dat de kerk dan ook een sterk missionair karakter droeg. Maar dat is nu juist niet het geval #doop

Een theocratische kerk claimt het hele volk. Een missionaire kerk is gericht op t voluit functioneren van zichzelf als kerk des Heeren #doop

De kerk wilde heersende kerk zijn (zoveel mogelijk kinderen dopen), en niet zozeer wervende kerk. Kwantiteit ten koste van kwaliteit #doop

Steeds minder aandacht kreeg men ervoor, dat het in de #doop en in het verbond ook gaat om het antwoord des geloofs

Wel kwam dit naar voren in prediking en pastoraat. Maar los van de #doop. Er kwamen andere criteria van het echte kind van God zijn

De #doop ging steeds minder een rol spelen als het ging om het delen in het heil en het uitzicht op de zaligheid

Sommigen kregen steeds meer moeite met bestaande dooppraktijk en gingen de kinderdoop daarom afwijzen #doop

Jodocus van Lodenstein vond dat de kerk niet meer beantwoordde aan het geestelijk niveau dat vereist was voor de sacramenten (1/2) #doop

Feitelijk bleven predikanten zoals hij het dichtst bij de oorspronkelijk-reformatorische gedachtengang (2/2) #doop

De uiterste consequentie hiervan was dat men de kerk verliet en een andere, echte, wedergeboren kerk ging stichten (Jean de Labadie) #doop

De Nadere Reformatie houdt de doop ruim, maar brengt tegelijk een verenging hierbij aan door schema uitwending-inwendig te hanteren #doop

Gedoopte kinderen hebben vele voorrechten, maar waar het op aankomt ontbreekt (nog), het persoonlijk delen in het heil in Christus #doop

Uiterst rechts zegt men dat je in de #doop alleen met het heil bekend wordt gemaakt, dat het aan je voorgesteld wordt, geen toezeggen ofzo

Dit is de lijn van dr. C. Steenblok, voor wie de #doop als zodanig van weinig of geen betekenis is. Zelfs geen teken of zegel vh verbond

Het gedoopt zijn is slechts een uitwendige relatie, een buitenkant-positie, men krijgt bekendheid met het evangelie #doop

De #doop brengt ons niet sacramenteel in verbinding met het heil zelf. Hoogstens brengt hij ons in de buurt ervan – maar er toch buiten dus

Met het verval van de kerk ging ook de devaluatie van de #doop gepaard

Of is mede door het ruime maar tegelijk ook lichtvaardig toedienen van de #doop het verval van de kerk bevorderd?

De kinder-#doop plaatst ons op ‘het erf vh verbond’: men deelt niet i/h heil, verkeert wel in omgeving waar t plaatsvindt – J. van Sliedregt

De vraag komt echter op, of de gedoopten nu werkelijk in het verbond zijn opgenomen of niet #doop

Het begrip ‘erf’ is onduidelijk. Men staat niet (geheel) buiten het verbond, maar men staat er ook niet in #doop

Deze ruimtelijkheid is geen bijbelse voorstelling vh verbond. Het gaat in Gods verbond niet om een ruimte, maar om een relatie #doop

Men kan op t erf zich bevinden, maar dan bevindt men zich nog niet in de boerderij zelf. Op t erf verkeren de hond, het vee, de knecht #doop

Over de #doop is grote onduidelijkheid, zodat weinigen binnen de gemeente duidelijk antwoord kunnen geven wat t betekent gedoopt te zijn

Hoe komt het dat zovelen aan hun kinderdoop geen waarde meer kunnen hechten, en daarom zo ontvankelijk zijn voor volwassendoop? #doop

Zij ontdekken vaak het uithollingsproces, dat zich van onze kerkelijke kinderdoop meester heeft gemaakt #doop

Hebben wij met onze uitholling en vervaging van de #doop niet alle aanleiding ertoe gegeven dat mensen zich laten herdopen?

Gevolg hiervan is dat wij niet al te gauw klaar moeten staan om degenen, die zich hebben laten overdopen, te veroordelen #doop

Bij hen, die het moeilijk met hun kinderdoop hebben, gaat het niet om een verachting van de #doop als zodanig

Ondanks alles kan er toch een grote overeenstemming zijn over de hoofdzaken van het christelijke geloof en de beleving ervan #doop

Een verschillende visie op de #doop mag nooit een fundamenteel verschil zijn

Wel is de plaats vd #doop voor de kerk der reformatie zo wezenlijk, dat zij daar nooit afstand van kan doen

Uitholling en vervlakking van de #doop moeten tegengegaan worden. Het moet komen tot vernieuwing vh verstaan van en leven uit de doop

Advertenties